Εργασία στη Γερμανία

2019-03-14

Εργασία στη Γερμανία

Ως κάτοικοι της ΕΕ έχετε δικαίωμα να εργαστείτε χωρίς περιορισμό οπουδήποτε στην ΕΕ και προφανώς στη Γερμανία. Για ορισμένα όμως επαγγέλματα υπάρχουν κάποιες ειδικές συνθήκες όπως τα ιατρικά και παραϊατρικά. Υποχρεωτικά όσοι τα εξασκούν θα πρέπει να έχουν επάρκεια γλώσσας επιπέδου Β2.

Εφορία

Θα πρέπει βέβαια να πάτε στην τοπική εφορία (Finanzamt) και να πάρετε ΑΦΜ και ταυτόχρονα να δηλώσετε σε ποια φορολογική τάξη θέλετε να ανήκετε. Αν δεν είστε Παντρεμένος/η, αυτόματα πάτε στην τάξη 1 η οποία έχει και τις περισσότερες κρατήσεις. Το τι τάξη θα διαλέξετε, εφ' όσον είστε παντρεμένος/η ποικίλλει ανάλογα με το πόσα κερδίζει ο κάθε ένας από τους συζύγους και από το αν υπάρχουν παιδιά.

Όπως είπαμε και πιο πάνω στη Γερμανία υπάρχουν 6 Steuerklasse. Ένα άτομο που δεν είναι παντρεμένο ανήκει αυτόματα στην Klasse 1 και έχει τις περισσότερες κρατήσεις. Η δεύτερη κατηγορία, Klasse 2, ισχύει για όσους προέρχονται από την κατηγορία 1 αλλά έχουν υπ' ευθύνη τους τουλάχιστον ένα παιδί, για το οποίο παίρνουν επίδομα, η 3-4 και 5 είναι για τα παντρεμένα ζευγάρια και η Klasse 6 για όσους λαμβάνουν μισθό από πάνω από έναν εργοδότη. Τα παντρεμένα ζευγάρια μπορούν να δουν σε ποια Klasse τους συμφέρει να είναι κάνοντας χρήση του υπολογιστικού εργαλείου που μπορείτε να βρείτε στο παρακάτω link: https://steuerklassen.biz/#Steuerklassenrechner

Κάθε μήνα λαμβάνετε, από την εταιρία στην οποία εργάζεστε, εκκαθαριστικό του μισθού σας το οποίο το φυλάτε ως κόρη οφθαλμού σε κάποιο φάκελο. Στην αρχή της επόμενης χρονιάς παίρνετε τα εκκαθαριστικά σας καθώς και το τελικό της χρονιάς και πάτε στον λογιστή προκειμένου να κάνει την δήλωσή σας. Συνήθως υπάρχουν σύλλογοι λογιστών σε κάθε περιοχή που κάνουν την δήλωσή σας με αμοιβή ανάλογα με τα εισοδήματά σας. Σε περίπτωση που μετακινείστε για την δουλειά σας, είτε με αυτοκίνητο δικό σας είτε με δημόσια μέσα, δικαιούστε έκπτωση στο φόρο σας. Αν μετακινείστε με δημόσια μέσα, καλό θα ήταν να κρατήσετε τα μηνιαία εισιτήριά σας ως απόδειξη των εξόδων σας. Υπάρχουν και μερικές αγορές που επίσης εκπίπτουν από την φορολογία σας, ανάλογα με τη δουλειά που κάνετε. Ρωτήστε λογιστή με το που ξεκινάτε να δουλεύετε.

Έρευνα για εργασία

Συνήθως η έρευνα για δουλειά γίνεται είτε από τοπικές εφημερίδες, όπου υπάρχουν περισσότερες δουλειές για χειρώνακτες ή δουλειές ανειδίκευτων, είτε από το Internet. Οι Γερμανοί γενικά προτιμούν να δημοσιεύουν τις αγγελίες εργασίες σε έντυπα, τουλάχιστον όσον αφορά σε τοπικές αγορές

Καλό είναι, εφ' όσον είστε άνεργος/η να δηλωθείτε στο οικείο Agentur für Arbeit (Γερμανικός ΟΑΕΔ) καθώς προσπαθούν και αυτοί να σας βοηθήσουν να βρείτε δουλειά, επίσης σας κατευθύνουν για τυχόν επιδόματα πρόνοιας που μπορείτε να πάρετε αλλά και για εκπαιδεύσεις γλώσσας (Integrationskurs).

O Γερμανικός ΟΑΕΔ είναι τρομερά ανθρώπινος, αν και όχι απαραίτητα πιο αποτελεσματικός από τον ελληνικό ΟΑΕΔ. Σας καλούν περίπου μια φορά στις 45 μέρες και αυτό πάντα με ραντεβού. Δεν υπάρχουν απίθανες ουρές και δε βρωμάει σαν αχούρι ο χώρος. Ο/Η σύμβουλός σας σας υποδέχεται σε χώρο όπου βρίσκεται μόνος/η της. Σας προτείνουν πάντα δουλειές στις οποίες μπορείτε να κάνετε αιτήσεις, αν και στην δική μου προσωπική περίπτωση δεν είχαν τις καλύτερες. Σας δίνουν κωδικό όπου ανεβάζετε σε δικό σας χώρο το βιογραφικό σας και τα υπόλοιπα ηλεκτρονικά έντυπα που έχετε, αλλά ταυτόχρονα σας δίνουν και πρόσβαση στις αγγελίες που υπάρχουν στο σύστημά τους.

Ακόμα και αν δε βρείτε δουλειά από τον ΟΑΕΔ της Γερμανίας, μπορείτε πάντα να καλύψετε μερικά έξοδα. Ο Γερμανικός ΟΑΕΔ πληρώνει έξοδα αποστολής βιογραφικών, σε περίπτωση που το κάνετε με το ταχυδρομείο, έξοδα μετάβασης σε συνέντευξη για δουλειά καθώς και, ως ένα ορισμένο ποσό, το πρώτο μηνιάτικο σε σπίτι που θα νοικιάσετε σε περίπτωση που χρειαστεί να μετακομίσετε για να εργαστείτε. Όλα τα παραπάνω τα γνωρίζω από προσωπική εμπειρία, απλά θα πρέπει να τα ρωτήσετε και να τα ζητήσετε από τον σύμβουλο εργασίας σας.

Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η γερμανική υπηρεσία εύρεσης εργασίας πληρώνει εκπαιδεύσεις. Τέτοιες μπορεί να είναι για να μάθετε να συμπληρώνετε βιογραφικό, μαθήματα γλώσσας αλλά ακόμα και σεμινάρια για την απόκτηση δεξιοτήτων ώστε να μπορέσετε να ενταχθείτε στην αγορά εργασίας.

Τα πιο σημαντικά links για εύρεση εργασίας στην Γερμανία είναι :

www.Stepstone.de

www.monster.de

https://jobboerse.arbeitsagentur.de (του Γερμανικού ΟΑΕΔ)

και φυσικά τα site των τοπικών εφημερίδων.

Εταιρείες ενοικίασης εργαζομένων

Μια άλλη πηγή που δεν είναι πάντα η καλύτερη είναι αυτή των «κεφαλοκυνηγών», εταιρειών που βρίσκουν προσωπικό για άλλες εταιρείες, το προσλαμβάνουν και το νοικιάζουν σ' αυτές. Κάποια γενικά στοιχεία γι αυτές τις εταιρείες, γραμμένα από τους ίδιους μπορείτε να βρείτε εδώ, στα γερμανικά https://www.personaldienstleister.de/

Οι εταιρείες αυτές αναλαμβάνουν να ψάξουν για σας δουλειά, να σας στείλουν για συνέντευξη και αν σας δεχτεί η εταιρία να σας προσλάβουν αυτοί. Ενώ λοιπόν ο εργοδότη σας θα είναι ο κεφαλοκυνηγός εσείς θα εργάζεστε για κάποια άλλη εταιρεία. Δεν είναι όλες οι περιπτώσεις άθλιες, όμως δεν είναι και όλες τόσο καθαρές. Καλό είναι ό,τι συμφωνία κάνετε προφορικά μαζί τους να εμπεριέχεται πάντα στο συμβόλαιο που υπογράφετε και να μη το υπογράφετε πάντα με πίεση. Αν τα γερμανικά σας δεν είναι καλά δείξτε το και σε κάποιον που μπορεί να το καταλάβει.

Βασικές έννοιες της αγοράς εργασίας - ασφάλιση

Ένα βασικό θέμα που θα πρέπει να γνωρίζετε, είναι ότι στην Γερμανία δεν μιλάει κανένας για καθαρά λεφτά αλλά πάντα για μεικτά. Επίσης δεν υπάρχουν επιδόματα Χριστουγέννων και αδείας. Όταν υπάρχουν το γράφουν ρητά και αποτελεί μια επιπλέον παροχή της εταιρίας και συνήθως δεν είναι πολλά.

Για κάθε δουλειά που παίρνετε υπογράφετε ατομική σύμβαση, συνήθως ενός χρόνου με έξι μήνες δοκιμαστική περίοδο. Ο Εργοδότης αλλά και εσείς μπορείτε να αποχωρήσετε χωρίς καμία αιτιολόγηση με ελάχιστες μέρες προειδοποίηση τους πρώτους έξι μήνες. Μετά τη δοκιμαστική περίοδο μπορείτε να αποχωρήσετε ή να απολυθείτε μόνο με σοβαρό λόγο και με προειδοποίηση από 1 έως 3 μήνες. Τρεις μήνες πριν λήξει το συμβόλαιό σας θα πρέπει να μιλήσετε με τον εργοδότη σας αν προτίθεται να το ανανεώσει. Αν όχι θα πρέπει να ενημερώσετε το γερμανικό ΟΑΕΔ ώστε να σας περάσει στα στοιχεία του ως άνεργο για μετά το τέλος του συμβολαίου σας. Το ταμείο ανεργίας που δικαιούστε, εάν έχετε δουλέψει ένα χρόνο στην Γερμανία είναι 6 μήνες με το 67% του τελευταίου μισθού σας. Για να δικαιούστε ταμείο ανεργίας θα πρέπει να έχετε δουλέψει 12 μήνες στους τελευταίους 18.

Στη Γερμανία δεν υπάρχει κατώτατος μισθός αν και μπορείτε περίπου να δείτε, ενδεικτικά, τι ισχύει για κάθε επάγγελμα σε κάθε περιοχή μέσα από αυτό το site https://www.gehalt.de/?gclid=CLuvhaCyw8QCFUnLtAodhxgAYg

Αυτό που υπάρχει στην Γερμανία είναι το κατώτερο ωρομίσθιο που από το 2018 έχει γίνει 9,20 ευρώ μεικτά την ώρα. Από αυτό εξαιρούνται ορισμένα είδη εργασιας.

Η ασφάλιση στη Γερμανία είναι μεικτή, εννοώ ιδιωτική και δημόσια. Όσον αφορά την ιατροφαρμακευτική, ο εργαζόμενος μπορεί να επιλέξει μέσα από μια μεγάλη γκάμα ιδιωτικών εταιρειών που ανάλογα με την οικογενειακή κατάστασή σας αλλά και την ηλικία σας, έχουν διαφορετικές παροχές. Μπορείτε ανά πάσα στιγμή να αλλάξετε εταιρεία. Η πιο γνωστή, τύπου ΙΚΑ είναι η ΑΟΚ, άλλη είναι η ΤΚ, αλλά όπως είπα υπάρχουν πολλές περισσότερες σε διαφορετικές παροχές. Η ιατροφαρμακευτική περίθαλψη χωρίζεται επίσης σε 2 κατηγορίες, η μία είναι αυτή της υποχρεωτικής από τον νόμο και η άλλη είναι η τελείως ιδιωτική όπου μπορεί κάποιος πληρώνοντας περισσότερα να έχει περισσότερες απολαβές, αλλά αυτό βέβαια έχει να κάνει και με τον μισθό του. Περισσότερα μπορεί να δει και να συγκρίνει κάποιος στο παρακάτω link:

https://www.krankenkassen.de/

Η ασφάλεια σύνταξής σας είναι μία και είναι κρατική, Το τμήμα της που ασχολείται με τους Έλληνες εδρεύει στη Στουτγάρδη. Καλό θα ήταν πριν φύγετε από Ελλάδα να μαζέψετε όλα τα έντυπα των ενσήμων που έχετε, από οποιονδήποτε φορέα γιατί κάποια στιγμή θα σας ζητηθούν τα πρωτότυπα από τη συγκεκριμένη υπηρεσία, η οποία θα γίνει και υπεύθυνη για τη σύνταξή σας. Η εγγραφή σας σε αυτή γίνεται αυτόματα με το που προσληφθείτε σε μια επιχείρηση.

Αίτηση εργασίας

Συνήθως όταν βρείτε μια δουλειά που πιστεύετε ότι ταιριάζει με τα προσόντα σας, θα πρέπει να στείλετε είτε με mail είτε με το ταχυδρομείο μια σειρά εγγράφων. Ποιά είναι αυτά :

Α) Το cover letter ή όπως λέγεται στην Γερμανία, Anschreiben, όπου στην ουσία θα πρέπει να είναι διαφορετικό για κάθε δουλειά και όπου σε μια σελίδα πρέπει να προσπαθήσετε να παρουσιάσετε τον εαυτό σας ώστε αν τυχόν δε διαβάσουν το βιογραφικό σας να σας καλέσουν για συνέντευξη. Πολλές φορές σας ζητάνε να πείτε και τον μισθό που θέλετε αλλά και το πότε μπορείτε να ξεκινήσετε. Υποδείγματα μπορείτε να βρείτε εδώ https://karrierebibel.de/dossier-bewerbungsschreiben-das-gehort-ins-anschreiben/

Β) Βιογραφικό. Το βιογραφικό δεν μπορεί να είναι αφαιρετικό. Σε Γερμανούς το στέλνετε. Πρέπει να είναι πλήρες και να μην έχει κενά μεταξύ των δουλειών που κάνατε. Είτε λοιπόν το γεμίζετε λέγοντας ότι κάνατε σεμινάρια ή ότι ψάχνατε για δουλειά ή απλά επεκτείνετε κάπως τους χρόνους εργασίας, αν και αυτό δεν είναι η καλύτερη προσέγγιση. Η καλύτερη περίπτωση τύπου βιογραφικού που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε είναι αυτή του Cedefop https://europass.cedefop.europa.eu/de/documents/curriculum-vitae/templates-instructions/templates/doc.doc

Γ) Συστατικές επιστολές, αντίγραφα πτυχίων, πιστοποιητικών. Απαραίτητα χρειάζεστε συστατικές επιστολές από προηγούμενες εργασίες που καλό είναι να τις έχετε μεταφράσει. 

Με καλέσαν σε συνέντευξη

Από τα 100 βιογραφικά που θα στείλετε, ανάλογα με τις ικανότητές σας αλλά και τις θέσεις, πιθανό να σας καλέσουν σε 5 ή και λιγότερες συνεντεύξεις. Δεν είναι πάντα θέμα δικό σας αλλά και μιας λογικής των Γερμανών που, έχοντας ορίσει το τι θέλουν, ψάχνουν να βρουν κάποιον που να ταιριάζει στο «κουτάκι» που έχουν κατά νου. Σημαντικά στοιχεία, πέραν των ικανοτήτων που έχετε για την συγκεκριμένη θέση, είναι :

  • η γνώση των γερμανικών σας, 3,5 χρόνια στην Γερμανία είχα μόνο μια συνέντευξη στα Αγγλικά. Βέβαια έχει να κάνει και με το που ζω. Φίλος στο Μόναχο είχε αρχικά, κυρίως στα αγγλικά τις συνεντεύξεις του
  • το πόσο κοντά στη θέση είναι τα προσόντα σας, ο φόβος του overqualified υπάρχει διάχυτος στις γερμανικές επιχειρήσεις. Όταν κάποιος έχει παραπάνω προσόντα θεωρούν ότι θα τους φύγει όσο πιο γρήγορα μπορεί.
  • η ηλικία σας, όπως σε πολλές χώρες έτσι και στην Γερμανία, και ανάλογα με την θέση εργασία υπάρχει μια διάκριση ηλικιακή. Τα 50 χρόνια είναι ένα όριο στο οποίο αρχίζουν και δυσκολεύουν οι δυνατότητες εύρεσης εργασίας και το λέω γνωρίζοντάς το από πρώτο χέρι.

Σας κάλεσαν λοιπόν για συνέντευξη, υπάρχουν ορισμένα βασικά σημεία τα οποία είναι άσχετα με τη γνώση του αντικειμένου σας. Βασική προϋπόθεση η ώρα που φτάνει κάποιος στο ραντεβού και η εμφάνισή του. Στο ραντεβού είμαστε το αργότερο 10 λεπτά νωρίτερα. Σε περίπτωση που υπάρχει πρόβλημα για αστάθμητους παράγοντες, τηλεφωνούμε οπωσδήποτε, περιγράφουμε το πρόβλημα και τους λέμε σε πόση ώρα υπολογίζουμε να φτάσουμε στο ραντεβού μας. Όσο πιο γρήγορα αντιληφθούμε ότι θα αργήσουμε τόσο πιο γρήγορα ενημερώνουμε.

Η εμφάνιση είναι πολύ σοβαρό θέμα για τη συντηρητική αγορά εργασίας στην Γερμανία. Με εξαίρεση συγκεκριμένες θέσεις εργασίας όπως χειρωνακτικές, οι περισσότεροι περιμένουν να σας δουν με σακάκι και γραβάτα. Όχι απαραίτητα με κουστούμι αλλά αποδεκτό είναι τζιν, σακάκι, γραβάτα και παπούτσια όχι σπορ. Υπάρχει περίπτωση όπου με επαίνεσαν για το ντύσιμο (που το σιχαίνομαι) γιατί είχαν υποψήφιο που ήρθε με σαντάλια (ελπίζω όχι και με κάλτσες) και T-shirt. Εφ' όσον πάρετε τη δουλειά μπορείτε να πηγαίνετε πιο casual ντυμένοι, εκτός και αν υπάρχει dress code.

Κατά την διάρκεια της συνέντευξης φροντίστε να δείχνετε σίγουρος, εξηγήστε ότι δεν έχετε πρόβλημα να δουλεύετε με στρες, για κάποιο λόγο δεν βρίσκουν ανθρώπους που να το αντέχουν και το θεωρούν σημαντικό. Όταν οι Γερμανοί μιλούν για ευελιξία στην δουλειά δεν εννοούν το ίδιο που καταλαβαίνουν όλοι. Εννοούν αν είστε ευέλικτοι στα ωράρια. Η απάντηση πρέπει να είναι πάντα ναι, αν θέλετε τη δουλειά.

Η ευγένεια σε όλη τη διάρκεια της συνέντευξης είναι δεδομένη μια και είναι ο τρόπος να κρατούν απόσταση από σας. Όταν σας ρωτήσουν αν έχετε κάποια απορία για την δουλειά καλό είναι να έχετε κάποια. Δουλέψτε στο σπίτι την ερώτησή σας. Αν όντως δεν έχετε επειδή τα είπαν όλα, να το αναφέρετε. Πριν φύγετε φροντίστε να ρωτήστε πότε θα έχετε απάντηση. Είναι θεμιτό.

Σωματεία

Στη Γερμανία, ως μετανάστης το τελευταίο που μαθαίνει κάποιος είναι την ύπαρξη εργατικών σωματείων. Υπάρχουν αρκετά και όλα ενωμένα κάτω από έναν φορέα το DGB, θα έλεγα κάτι σαν την ΓΕΣΕΕ. Λίστα τους μπορείτε να βρείτε εδώ: https://de.wikipedia.org/wiki/Gewerkschaften_in_Deutschland#Gegenwartssituation

Δουλειές του «ποδαριού»

Μεταναστεύοντάς κάποιος δεν έχει τη δυνατότητα να βρει αμέσως μια δουλειά καλοπληρωμένη και ίσως και αντάξια των δυνατοτήτων του. Συνήθως ψάχνει κάτι που θα του φέρει άμεσα έσοδα. Η πρώτη κίνηση είναι να ψάξει στα ελληνικά εστιατόρια. Στην πόλη που είμαι, με 150.000 κάτοικους, έχει 16 ελληνικά εστιατόρια. Τα προβλήματα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πολλαπλά και καλό είναι να τα γνωρίζετε.

Α) δεν υπάρχει περίπτωση να μάθεις ποτέ την γλώσσα αν δεν την ξέρεις. Οι εργαζόμενοι συνήθως είναι μετανάστες και όχι απαραίτητα Έλληνες. Ακόμα και γερμανικά να μιλούν είναι συνήθως λάθος γερμανικά. Δεν μπορείτε να παρακολουθήσετε μαθήματα γερμανικών μια και οι ώρες εργασίας είναι συνήθως 11 με 3 το μεσημέρι και 5 με 11 το βράδυ, ή και παραπάνω.

Β) οι περισσότερες περιπτώσεις εκμετάλλευσης που έχουν καταγραφεί είναι κυρίως από Έλληνες σε Έλληνες. Συνηθέστερη η μη ύπαρξη συμβολαίων ή ακόμα πιο συνήθης: άλλη προφορική και άλλη γραπτή συμφωνία. Μαύρα λεφτά μπορεί να φαίνονται πάντα θελκτικά αλλά αυτό έχει επίπτωση στις κοινωνικές παροχές ιδίως σε περίπτωση απόλυσης.

Εκτός των ελληνικών εστιατορίων υπάρχουν τα Mc Donald's ως λύση αλλά ακόμα και δουλειές που λέγονται mini jobs και είναι ως το ποσό των 450 ευρώ τον μήνα τα οποία είναι και αφορολόγητα αλλά και χωρίς καμία ασφαλιση. Επίσης οι συγκεκριμενες εργασίες (mini jobs) εξαιρούνται του κατώτερου ωρομισθιου των 8,5 ευρώ την ωρα. Συνήθως αυτές οι εργασίες είναι χειρωνακτικές σε αποθήκες ή συνεργεία καθαρισμού.

Επίλογος

Δουλειές στη Γερμανία υπάρχουν πολλές αλλά όχι τόσες όσες διαφημίζονται. Υπάρχει ένα ντοκιμαντέρ του ARD όπου λέει ότι επίτηδες οι μεγάλες εταιρίες μαζί με τον γερμανικό ΟΑΕΔ διαδίδουν μεγάλα νούμερα κενών θέσεων γιατί έχουν επιλέξει να χρησιμοποιούν τον τρόπο μέτρησης των εταιριών. Παλιά για κάθε μια θέση εργασίας υπολόγιζαν 3 υποψήφιους, οπότε όταν χρειαζόντουσαν 10.000 μηχανικούς λέγανε ότι είχανε 30.000 θέσεις. Αυτός ο αριθμός σε μερικές θέσεις έχει πάει στο 1 προς 7. Ο λόγος προφανής. Χωρίς ελάχιστο μισθό οι εταιρίες διαλέγουν τους καλύτερους με χαμηλούς μισθούς, λόγω της τεχνητής ζήτησης. Μεγάλη πλειοψηφία μεταναστών από διάφορες χώρες δουλεύει σε θέσεις που οι ίδιοι Γερμανοί δεν επιθυμούν, όπως τις αγροτικές ή στα σφαγεία, Υπάρχουν πάντα θέσεις για οδηγούς φορτηγών αλλά δεν είναι και οι καλύτερα πληρωμένες δουλειές. Το ζήτημα όμως για τον καθένα είναι ποιες είναι οι προτεραιότητές του.

Πηγή: newdiaspora.com